Sự giản đơn, độ tập trung và sức sáng tạo không tưởng – đó là tất cả những yếu tố thổi hồn vào những tờ giấy vô tri mỏng manh với một sức sống mang tên “Kirigami”. Có thể không được nhiều người biết đến bằng origami, kirigami cũng là một môn nghệ thuật từ giấy đa chiều và biến hóa đáng kinh ngạc của đất nước Nhật Bản.

Kirigami là gì?

Kirigami là nghệ thuật cắt giấy truyền thống của Nhật Bản, với tên gọi được ghép từ hai chữ : “kiru” (có nghĩa là cắt) và “kami” (là giấy).
Tính đối xứng là đặc điểm nổi bật nhất trong kirigami truyền thống. Hình bông tuyết, ngũ giác, và bông hoa là những hình ảnh đặc trưng cho kirigami. Những tác phẩm cắt giấy này có đặc điểm tối giản, cân xứng và linh hoạt.

1

Hai bước cơ bản của kirigami – gấp và cắt đã làm nên tính đối xứng nổi bật của nghệ thuật này

2

Từ những họa tiết cổ điển mô phỏng hoa theo kiểu cách điệu

3

Cho đến bông hoa lan kirigami rất chân thực này

4

Bông tuyết 6 cạnh là một trong những tạo hình cơ bản và nổi tiếng nhất của kirigami – tựa như hạc giấy của origami. Tuy nhiên bông tuyết kirigami có rất nhiều phiên bản khác nhau

Kirigami và Origami ?

Không ít người nhầm lẫn nghệ thuật cắt giấy kirigami với nghệ thuật gấp giấy origami nổi tiếng đã quá quen thuộc trên thế giới. Nhiều tài liệu khi nói về sự ra đời của kirigami đã cho rằng kirigami chính là một biến thể của origami truyền thống, có thể gọi là origami architecture (kiến trúc origami). Dù vậy, trải qua quá trình phát triển, cho đến nay kirigam thực sự đã trở thành một loại hình nghệ thuật thủ công khác biệt hẳn với origami. Đúng là cả kirigami và origami đều sử dụng những biến hóa của chất liệu giấy và kỹ thuật gấp để làm nên những bông hoa, con vật hay các thiết kế khác. Tuy vậy, origami truyền thống không cho phép bất kỳ sự cắt bỏ nào, các bước từ đầu đến cuối hoàn toàn chỉ đơn thuần là gấp một hay nhiều tờ giấy lại với nhau. Bên cạnh đó, sử dụng hồ hay băng keo cũng là tối kị với origami. Nhưng trong nghệ thuật kirigami, cả hai kỹ thuật trên đều được phép sử dụng.

11

Có thể dễ dàng nhận ra sự khác biệt của kirigami so với origami qua những mô hình động vật rất mỏng manh và tinh tế này

Lược sử về kirigami

Nghệ thuật cắt giấy được cho là lần đầu tiên xuất hiện trong các đền chùa Nhật Bản như một cách thể hiện lòng thành kính trước các vị thần. Đến khoảng thế kỷ XVII, Kirigami được biết đến rộng rãi khắp châu Á như một hình thức nghệ thuật đích thực. Không chỉ riêng ở Nhật mà cả ở Trung Quốc, người ta tạo nên các thiết kế kirigami để biểu trưng cho những điều tốt đẹp và quan trọng như: Thịnh vượng, Hoàn hảo, Quý phái, Trang nhã hay thậm chí là mối liên kết giữa con người và vũ trụ. Bunraku, một loại hình múa rối Nhật Bản đôi lúc cũng sáng tạo những con rối bằng giấy từ kỹ thuật Kirigami, nhưng vẫn đảm bảo các bộ phận có thể cử động được.

22

Một võ sư su mô của kịch bunraki làm từ nghệ thuật kirigami

Mãi đến nửa cuối thế kỷ XX, trong khoảng những năm 1960, 1970, kirigami mới vượt qua lãnh thổ châu Á để được biết đến trên toàn thế giới. Bắt đầu từ Mỹ, sự ra đời của cuốn sách “The Creative Art of Papercutting” của Florence Temko vào năm 1962 lần đầu tiên giới thiệu môn nghệ thuật thủ công của châu Á này tới thế giới phương Tây. Điểm đáng lưu ý là kirigami đã khơi lại nguồn cảm hứng của các nghệ nhân phương Tây đối với ngành thiết kế với giấy. Họ bắt đầu kết hợp các kỹ thuật của kirigami với một vài phương pháp truyền thống khác. Nổi bật nhất trong số những kết hợp này là sự sóng đôi của kirigami với scherenschnitte (một kỹ thuật cắt giấy thủ công của Đức) để làm nên những hình bóng bán diện (silhouettes) hoàn hảo.

31

Một tác phẩm từ nghệ thuật scherenschnitte

Trong thuở sơ khai của kirigami khi sản xuất giấy còn thủ công và chất liệu chính cho kirigami còn là một sản phẩm đắt đỏ, nghệ thuật cắt giấy chỉ giới hạn trong tầng lớp trên khá giả của xã hội. Tuy nhiên, cho đến nay, kirigami đã trở thành một thú chơi độc đáo thú vị và dễ dàng tiếp cận với tất cả mọi người. Ngoài giấy là vật liệu chính, tất cả những gì mà những người đam mê kirigami cần chỉ là một chiếc kéo hoặc dao cắt giấy, một chiếc thước và một tấm bảng lót để cắt.

Thông thường, trước khi tiến hành cắt giấy để tạo hình, người sáng tạo có thể dùng bút chì để đánh dấu. Cách làm này giúp những người mới bắt đầu giảm thiểu những sai sót trong các thiết kế phức tạp và đầy thử thách. Tuy vậy, trong lịch sử của kirigami chính thống, dao và kéo là những dụng cụ gia công duy nhất.

Ứng dụng của kirigami trong đời sống

Cái tên kirigami có thể không quen thuộc như origami nhưng kirigami thực sự đang hiện hữu rất nhiều trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Sau đây là một số ứng dụng của kirigami.

41

Quen thuộc nhất là có lẽ là những tấm thiệp pop-up kirigami

42

Một cách trang trí đơn giản mà ngay cả trẻ em cũng có thể thử làm để tự trang trí cho căn phòng của mình

43

Những bông tuyết cầu kỳ hơn có thể tạo những đột phá cho không gian của bạn thêm kỳ ảo

44

Điểm nhấn độc đáo cho bức tường nhà bạn với một bức silhouettes

45

Kirigami có thể là một gợi ý thú vị nếu bạn muốn tự design một hộp quà handmade cho riêng mình

46

47

Một góc trang trí mang đậm dấu ấn kirigami của Trung Quốc

Kirigami trong các tác phẩm nghệ thuật

Cũng như origami, nghệ thuật cắt giấy kirigami cũng được giới thiệu trong môn học thủ công của học sinh tiểu học tại Nhật Bản. Từ loại hình cắt giấy tưởng chừng rất đơn giản này, nhiều nghệ sĩ đã tìm thấy những ý tưởng sáng tạo độc đáo.

51

Bức tranh chân dung mang tên Dreaming Geisha được phục dựng với nhiều chi tiết kirigami tinh tế

52

Các tác phẩm trưng bày với hiệu ứng ánh sáng bất ngờ

53

54

Nổi bật nhất là modular kirigami – nghệ thuật tạo hình khối đặc biệt lấy cảm hứng từ việc ghép lại rất nhiều những chi tiết đơn giản và giống nhau hệt để tạo nên một kết cấu mới.

55

56

Kirigami – nguồn cảm hứng mới cho thiết kế hiện đại

Không chỉ xuất hiện trong các tác phẩm trưng bày đơn thuần, kirigami còn biến hóa hơn nữa từ các chất liệu không phải giấy của các sản phẩm nội thất, thời trang và thậm chí là trang sức.

57

Dù là hình khối kirigami quen thuộc hay modular kirigami phá cách, nghệ thuật cắt giấy đã khơi nguồn cho những thiết kế độc đáo này

58

59

60

61

Khai thác triệt để nguyên lý gấp mở của kirigami, đây quả là thiết kế tiện lợi và đầy tính nghệ thuật

62

Trong thời trang không chỉ các họa tiết hoa, bông tuyết, silhouettes đặc trưng của kirigami được áp dụng mà những kết cấu đơn giản quen thuộc trong nghệ thuật cắt giấy cũng biến hóa đầy bất ngờ trên các chất liệu vải

63

64

65

66

Kirigami với những đột phá công nghệ

Không chỉ dừng lại ở ngành thiết kế thẩm mỹ đơn thuần, thậm chí kirigami còn vươn mình đến với những thiết kế công nghệ cao. Mới đây, nhóm nghiên cứu vật liệu tại trường đại học Michigan đã chế tạo thành công một loại vật liệu dẫn điện mới có khả năng co dãn và uốn cong một cách linh hoạt. Đây được coi là một bước đột phá đáng kinh ngạc trong ngành sản xuất vật liệu công nghệ, hứa hẹn sự ra đời của pin siêu mỏng hay những thiết bị thông minh có thể uốn cong trong tương lai. Điều thú vị là khám phá hoàn toàn được khơi nguồn từ nghệ thuật cắt giấy kirigami.

71

Thông thường sức căng của các loại vật liệu dẫn điện có thể chịu được là khoảng 2%. Tuy nhiên nếu như áp dụng mô hình thiết kế theo kiểu Kirigami này, nó có thể giúp làm tăng sức căng bề mặt của các vật liệu này lên đáng kể.

72

Một tấm composit được thiết kế với một dạng cấu trúc tương tự một tác phẩm nghệ thuật Kirigami, có thể chịu được lực căng lên đến 370%, so với mức 4% với cấu trúc ban đầu.

Kết luận

Nghệ thuật cắt giấy kirigami thực sự là một tấm gương phản chiếu được khả năng sáng tạo không giới hạn của con người. Sức cuốn hút của Kirigami ở sự đa chiều, biến hóa, và vẻ đẹp đến từ sự giản đơn, bình dị. Không thể ngờ được rằng những thứ tưởng chừng tầm thường lại có thể được sắp đặt lại với nhau thành một lăng kính vạn hoa đa màu sắc với muôn hình vạn trạng. Và lăng kính vạn hoa kirigami ấy đã đang và sẽ mãi là một trong những nghệ thuật phi thường nhất của lịch sử nhân loại.

Theo designs.vn

Xem thêm:

Chia sẻ

CLIP HAY

Bài Liên Quan

Bài Chọn Lọc Xem Thêm